Ana sayfa › Makaleler › WISC-4 ve zekâ testleri
WISC-4 ve zekâ testleri · 6–16 yaş · Veli rehberi

WISC-4 Matris Soruları: Algısal Akıl Yürütme ve Örnekler

WISC-4 matris soruları, çocuğun eksik bir şekil düzenine bakıp içindeki kuralı bulma becerisini gösterir ve testin Algısal Akıl Yürütme indeksine aittir. Bu indeks üç temel alt testten (Küplerle Desen, Resim Kavramları, Akıl Yürütme Kareleri) ve bir yedek alt testten (Resim Tamamlama) oluşur. Bu rehberde her alt testin neye baktığını, oturumda çocuğun ne yaptığını, puanı nelerin etkileyebileceğini ve alt testlerin mantığını gösteren sekiz özgün, çizimli örnek soruyu bulacaksınız.

Ahşap bir masada, renkli geometrik parçaları yerlerine oturtulan bir eğitici şekil yapbozunun yukarıdan görünümü.
Gerçek fotoğraf: Tara Winstead / Pexels. Şekilleri yerine oturtmak, kuralları fark etmek ve parçaları zihinde döndürmek; görsel düşünme oyunla başlar.
Kısaca: WISC-4 algısal akıl yürütme neyi ölçer?

Algısal Akıl Yürütme indeksi, çocuğun görsel bilgiyi inceleyip içindeki kuralı, ilişkiyi ya da düzeni bulma becerisini ölçer. Temel alt testleri Küplerle Desen, Resim Kavramları ve Akıl Yürütme Kareleri’dir (halk arasında “matris soruları”); Resim Tamamlama yedektir. Çocuk küplerle desen kurar, resimleri gruplar ya da eksik parçayı seçer; okuma ya da yazma gerekmez.

WISC-4 algısal akıl yürütme indeksi nedir?

Algısal Akıl Yürütme indeksi, WISC-4’ün dört indeksinden biridir ve çocuğun görsel malzeme üzerinde akıl yürütme becerisini tek bir standart puanda özetler. Pearson’ın WISC-IV teknik raporuna göre WISC-III’teki Algısal Örgütleme indeksi, WISC-IV’te Algısal Akıl Yürütme indeksine dönüşmüştür; adın değişmesi, indeksin artık görsel algıdan çok akıl yürütmeye ağırlık verdiğini yansıtır (Pearson, Teknik Rapor 1). Diğer üç indeksin genel tablosunu WISC-4 alt testleri ve dört indeks yazımızda anlattık.

İndeks puanı ortalaması 100, standart sapması 15 olan bir ölçekle; her alt testin ölçekli puanı ise ortalaması 10, standart sapması 3 olan bir ölçekle verilir. Uluç ve Öktem (2023) bu birleşik puanı AAYDP kısaltmasıyla verir; raporunuzda farklı bir kısaltma görebilirsiniz. Türkiye’de ölçek, Öktem ve arkadaşlarının norm çalışmasıyla 6–16 yaş için 2.225 çocuktan oluşan, yedi coğrafi bölgeyi temsil eden bir örneklemle standardize edilmiştir (Uluç ve Öktem, 2023).

WISC-4 algısal akıl yürütme alt testleri nelerdir?

WISC-4’te algısal akıl yürütme alanında dört alt test vardır: Küplerle Desen, Resim Kavramları ve Akıl Yürütme Kareleri temel; Resim Tamamlama yedek alt testtir. Resim Kavramları ile Akıl Yürütme Kareleri WISC-IV’e yeni eklenen alt testlerdir; Resim Düzenleme, Parça Birleştirme ve Labirentler ise bu baskıda çıkarılmıştır (Pearson, Teknik Rapor 1). Türkçe adlar ve CHC sınıflaması Uluç ve Öktem’den (2023), madde sayıları Pearson’dan alınmıştır:

Alt testTürÇocuk ne yapar?CHC
Küplerle DesenTemelİki renkli küplerle bir modeldeki deseni süre içinde kurarGv, Gf
Resim KavramlarıTemelİki ya da üç sıra resimden, ortak bir özelliği olanları birer tane seçer (28 madde)Gf
Akıl Yürütme KareleriTemelEksik bir matrise bakar, beş seçenekten eksik parçayı seçer (35 madde)Gf
Resim TamamlamaYedekBir resimde eksik olan önemli ayrıntıyı bulurGv

Gf, yeni bir problemi akıl yürüterek çözmeyi; Gv ise görsel bilgiyi algılama, zihinde tutma ve döndürmeyi anlatır. Tabloda görüldüğü gibi bu indeks ağırlıklı olarak akıcı akıl yürütmeye bakar. Görsel örüntüler üzerine evde yapılabilecek oyunlar için örüntü tanıma etkinlikleri yazımıza göz atabilirsiniz.

Küplerle Desen alt testi neyi ölçer?

Küplerle Desen alt testi, çocuğun bir modeldeki deseni parçalarına ayırıp iki renkli küplerle yeniden kurma becerisini, yani görsel-uzamsal analiz ve sentezi ölçer. MEB’in RAM-Okul bilgilendirme kitapçığı bu görevi, çocuğun bir örneği ya da resmi görüp iki farklı renkteki küplerle belirlenen sürede oluşturması olarak tanımlar. Pearson’a göre WISC-IV’te zaman bonusunu koruyan tek alt test Küplerle Desen’dir; uzman ayrıca bonussuz bir süreç puanı hesaplayabilir, ancak bu puan indekste asıl puanın yerine geçmez.

Bu alt testte görsel akıl yürütmenin yanında el-göz koordinasyonu ve hız da devreye girer; deseni doğru ama yavaş kuran bir çocuk süre bonusunu kaçırabilir. Aşağıdaki iki örnek kâğıt üzerinde aynı mantığı gösterir: deseni parçalara ayırmak ve parçaları zihinde döndürmek.

Özgün FocusPlay alıştırması — gerçek WISC-IV maddesi değildir

Örnek 1 · Deseni tamamla (Küplerle Desen alanı)

Soldaki model dört küpten oluşuyor. Sağdaki yapımda bir küp eksik. Hangi küp yüzü deseni tamamlar?

Model desen ve bir küpü eksik yapım; dört seçenek küp yüzüModelYapım?ABCD
  • A) Sağ altı koyu yarım küp
  • B) Tamamen koyu küp
  • C) Sol üstü koyu yarım küp
  • D) Sağ üstü koyu yarım küp
Cevabı göster

Doğru cevap: C. Modelde dört küpün koyu yarıları ortada birleşip bir karo (eşkenar dörtgen) oluşturuyor. Sağ alttaki küpün koyu yarısı da merkeze, yani sol üst köşeye bakmalı. Tamamen koyu küp (B) karonun dışını da boyar; A ve D’de koyu üçgen yanlış köşededir. Asıl beceri, bütün deseni dört parçaya ayırıp her parçanın yönünü görmektir.

Özgün FocusPlay alıştırması — gerçek WISC-IV maddesi değildir

Örnek 2 · Kartı çevir (Küplerle Desen alanı)

Üstteki model kart, ok yönünde saat yönünde çeyrek tur (90°) çevriliyor. Kart çevrildiğinde hangi görünüm ortaya çıkar?

Model kart ve dört döndürülmüş desen seçeneğiModel kartABCD
Cevabı göster

Doğru cevap: A. Saat yönünde çeyrek turda sol üstteki koyu kare sağ üste geçer; sol alttaki beyaz kare sol üste çıkar; köşegen yarım küpler de kartla birlikte döner. B modelin aynadaki görüntüsü, C yarım tur (180°), D ise saatin tersine çeyrek tur sonucudur. Bir deseni zihinde döndürebilmek, küplerle desen kurarken parçaların yönünü ayarlamanın temelidir.

Resim Kavramları alt testi neyi ölçer?

Resim Kavramları alt testi, çocuğun farklı resimler arasında ortak bir kavram bulup onları gruplama becerisini, yani görsel malzemeyle kavramsal akıl yürütmeyi ölçer. Pearson’ın teknik raporuna göre bu alt test akıcı akıl yürütmeyi ölçmek için WISC-IV’e eklenmiştir ve 28 maddeden oluşur: çocuğa iki ya da üç sıra resim gösterilir, çocuk her sıradan ortak bir özelliği paylaşan birer resim seçer.

Bu görev, sözel kavrama yazımızda anlattığımız Benzerlikler alt testinin görsel kardeşi gibidir: ortak üst kavramı bulmak gerekir, ama cevap sözle açıklanmaz, resim seçilerek verilir.

Özgün FocusPlay alıştırması — gerçek WISC-IV maddesi değildir

Örnek 3 · Hangi ikisi birlikte? (Resim Kavramları alanı)

Her sıradan bir resim seçin; seçtiğiniz iki resim ortak bir özelliğe sahip olsun.

İki sıra resim: elma, bulut, anahtar; çorap, havuç, tren1. sıraelmabulutanahtar2. sıraçoraphavuçtren
  • A) Bulut ve tren
  • B) Anahtar ve çorap
  • C) Elma ve tren
  • D) Elma ve havuç
Cevabı göster

Doğru cevap: D. Elma ve havuç ikisi de yiyecektir; ikinci sıradaki başka hiçbir resim birinci sıradaki bir resimle bu kadar açık bir ortak kavram paylaşmaz. Bulut ile tren, anahtar ile çorap ya da elma ile tren arasında anlamlı bir ortak kategori yoktur. Gerçek testte de çocuk seçimini resimleri göstererek yapar.

Özgün FocusPlay alıştırması — gerçek WISC-IV maddesi değildir

Örnek 4 · Üç sıradan üç resim (Resim Kavramları alanı)

Her sıradan bir resim seçin; seçtiğiniz üç resim aynı gruba ait olsun.

Üç sıra resim: balık, araba, top; bardak, kuş, şemsiye; ev, kelebek, kitap1. sırabalıkarabatop2. sırabardakkuşşemsiye3. sıraevkelebekkitap
  • A) Top, şemsiye, kitap
  • B) Balık, kuş, kelebek
  • C) Araba, bardak, ev
  • D) Balık, şemsiye, ev
Cevabı göster

Doğru cevap: B. Balık, kuş ve kelebek üçü de hayvandır ve her sıradan tam bir hayvan vardır. Diğer seçeneklerde üç resmi bağlayan tek bir kavram yoktur: top, şemsiye ve kitap farklı işlere yarayan eşyalardır. Üç sıralı sorularda çocuk önce bir aday kavram bulur, sonra bunu her sırada sınar.

Akıl Yürütme Kareleri (matris soruları) neyi ölçer?

Akıl Yürütme Kareleri alt testi, yani halk arasındaki adıyla WISC-4 matris soruları, çocuğun eksik bir şekil düzenindeki kuralı bulup eksik parçayı seçme becerisini ölçer ve akıcı akıl yürütmenin (Gf) en doğrudan göstergelerinden biridir. Pearson’a göre alt test 35 maddeden oluşur; çocuk eksik bir matrise bakar ve beş seçenekten eksik parçayı seçer. Rapor, matris görevlerinin görece kültürden ve dilden bağımsız olduğunu ve el becerisi gerektirmediğini vurgular.

Matris sorularında kural; şeklin konumu, sayısı, rengi, dokusu, dönmesi ya da iki şeklin birleşmesi olabilir. İyi bir çözüm yolu şu üç adımdır:

  1. Satıra bakın: Soldan sağa ne değişiyor, ne aynı kalıyor?
  2. Sütuna bakın: Yukarıdan aşağı başka bir kural var mı?
  3. Seçenekleri sınayın: Her iki kuralı aynı anda karşılayan tek seçeneği bulun; tek kurala uyan çeldiricileri eleyin.
Özgün FocusPlay alıştırması — gerçek WISC-IV maddesi değildir

Örnek 5 · Nokta nereye gider? (2×2 matris)

Karelerdeki nokta bir kurala göre yer değiştiriyor. Soru işaretli yere hangi kare gelmeli?

2x2 matris: karelerde noktanın konumu; sağ alt eksik?ABCD
Cevabı göster

Doğru cevap: B. Üst satırda nokta karenin üst kısmında, alt satırda alt kısmındadır; sol sütunda solda, sağ sütunda sağdadır. Eksik kare hem alt satırda hem sağ sütunda olduğu için nokta sağ altta olmalıdır. A ve C yalnızca sütun kuralına ya da hiçbir kurala uymaz, D ise yalnızca satır kuralına uyar.

Özgün FocusPlay alıştırması — gerçek WISC-IV maddesi değildir

Örnek 6 · Üst üste koy (3×3 matris)

Her satırın üçüncü karesi, ilk iki karenin bir kurala göre birleşmesiyle oluşuyor. Soru işaretli yere hangisi gelmeli?

3x3 matris: üçüncü sütun ilk iki şeklin üst üste konmuş hâli; sağ alt eksik?ABCD
Cevabı göster

Doğru cevap: D. Birinci satırda dikey ve yatay çizgi üst üste konunca artı işareti, ikinci satırda iki çapraz çizgi üst üste konunca çarpı işareti oluşur. Üçüncü satırda daire ile kare üst üste konmalıdır: karenin içinde bir daire (D). A ve B şekillerden yalnızca birini gösterir; C’de ise matriste hiç olmayan bir üçgen vardır.

Özgün FocusPlay alıştırması — gerçek WISC-IV maddesi değildir

Örnek 7 · Her şey bir kez (3×3 matris)

Bu matriste her satırda ve her sütunda üç şekil (daire, kare, üçgen) ve üç doku (beyaz, çizgili, koyu) bulunur. Soru işaretli yere hangisi gelmeli?

3x3 matris: her satır ve sütunda üç şekil ve üç doku birer kez; sağ alt eksik?ABCD
Cevabı göster

Doğru cevap: A. Üçüncü satırda çizgili üçgen ve koyu daire var; eksik olan şekil kare, eksik doku beyazdır. Üçüncü sütunu kontrol edelim: koyu üçgen ve çizgili daire var; yine eksik olan beyaz kare. İki kural da beyaz kareyi (A) gösterir. B dokuda, C ve D şekilde kurala uymaz. Bu tür sorular, iki özelliği aynı anda takip etmeyi gerektirir.

Resim Tamamlama yedek alt testi neyi ölçer?

Resim Tamamlama, çocuğun bir resimde eksik olan önemli ayrıntıyı fark etme becerisini ölçer ve WISC-4’te Algısal Akıl Yürütme alanının yedek alt testidir. Pearson bu alt testi yedek (supplemental) olarak sınıflar; Uluç ve Öktem (2023) ise görsel işlemleme (Gv) ile ilişkilendirir. Çocuk, resmin bütününe bakıp neyin “olması gerekirken orada olmadığını” söyler ya da gösterir.

Yedek alt testler her değerlendirmede uygulanmaz. Raporunuzda Resim Tamamlama puanını görmüyorsanız bu bir eksiklik değildir; uzman indeksi genellikle üç temel alt testle hesaplar.

Özgün FocusPlay alıştırması — gerçek WISC-IV maddesi değildir

Örnek 8 · Ne eksik? (Resim Tamamlama mantığı)

Bu duvar saatinin çiziminde önemli bir parça eksik. Eksik olan nedir?

Rakamları olan ama akrep ve yelkovanı olmayan bir duvar saati çizimi123456789101112
  • A) Rakamlar
  • B) Saatin çerçevesi
  • C) Akrep ve yelkovan
  • D) Saatin orta noktası
Cevabı göster

Doğru cevap: C. Saatin rakamları, çerçevesi ve orta noktası çizimde var; ama saati okumamızı sağlayan akrep ve yelkovan yok. Önemli olan, küçük bir süs ayrıntısını değil, nesnenin işlevi için gerekli parçayı fark etmektir. Gerçek testte resimler farklıdır ve çocuk cevabını sözle ya da göstererek verir.

Algısal akıl yürütme puanını neler etkileyebilir?

Algısal akıl yürütme puanı, çocuğun görsel akıl yürütme becerisinin yanında hız, ince motor beceri, dikkat ve o günkü durumdan da etkilenebilir. Uzmanların dikkate aldığı başlıca etkenler:

  1. İnce motor beceri ve hız: Küpleri çevirip yerleştirmek el becerisi ister; matris ve resim kavramları ise el becerisi gerektirmez. Alt testler arasındaki fark bu yüzden anlamlı olabilir.
  2. Dürtüsellik ya da aşırı titizlik: Seçeneklere hızla atlayan çocuk kuralı kaçırabilir; her seçeneği uzun uzun inceleyen çocuk ise süreli görevde zaman kaybedebilir.
  3. Görme ve dikkat: Düzeltilmemiş bir görme sorunu ya da dikkat dağınıklığı görsel görevleri etkiler; uzman bunu gözlemleriyle birlikte değerlendirir.
  4. O günkü durum: Yorgunluk, uykusuzluk ya da hastalık her alt testte olduğu gibi burada da performansı düşürebilir.

Bu yüzden uzman bu puanı diğer üç indeksle, gelişim öyküsüyle ve okul bilgileriyle birlikte yorumlar.

Evde görsel akıl yürütmeyi nasıl destekleyebilirsiniz?

Evde görsel akıl yürütmeyi desteklemenin en iyi yolu, matris sorusu çözdürmek değil, çocuğun şekillerle, bloklarla ve örüntülerle oynamasına alan açmaktır. Bunlar test hazırlığı değil, görsel düşünmeyi besleyen sıradan çocukluk deneyimleridir:

  1. Blok ve yapbozla serbest oyun: Bir yapıyı resimden kopyalamak ya da yapbozun parçasını döndürerek yerine oturtmak, uzamsal düşünmenin doğal alıştırmasıdır.
  2. Kendi örüntünüzü kurun: Düğme, makarna ya da renkli kalemlerle bir örüntü başlatın, devamını çocuk getirsin; sonra rolleri değiştirin.
  3. “Hangisi gruba uymaz?” oyunu: Mutfakta ya da parkta nesneleri gruplayın ve nedenini konuşun. Çocuğun kendi kuralını söylemesine izin verin; birden fazla doğru olabilir.
  4. Mantık oyunları: Sıra, eşleştirme ve eleme gerektiren oyunlar akıl yürütmeyi keyifli kılar; fikirler için çocuklar için mantık oyunları yazımıza bakabilirsiniz.

WISC-4 matris sorularıyla çalışmak doğru mu?

Hayır; WISC-4 matris sorularına benzer sorularla çalışmak önerilmez, çünkü sonucu güvenilir biçimde yorumlanamaz hâle getirebilir. Test, çocuğun daha önce görmediği görevlerdeki doğal performansını yaşıtlarının performansıyla karşılaştırır. Alıştırma yapmış bir çocuğun puanı, becerisinden çok alıştırmayı yansıtabilir.

Gerçek WISC-IV maddeleri Pearson’ın telifli ve gizli test materyalidir ve psikologlar meslek etiği gereği bu maddeleri paylaşmaz. Bu yazıdaki sekiz soru FocusPlay ekibinin yazdığı özgün alıştırmalardır; gerçek maddelerin kopyası ya da uyarlaması değildir ve yalnızca her alt testin neyi ölçtüğünü veliye göstermek için hazırlanmıştır.

Unutmayın: Algısal akıl yürütme puanı çocuğunuzun değerini, karakterini ya da geleceğini belirlemez. WISC-4, belirli bir günde belirli becerilerin ölçümüdür ve ancak eğitimini almış bir uzmanın gelişim öyküsü, okul bilgileri ve gözlemlerle birlikte yaptığı yorumla anlam kazanır. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.

WISC-4 matris soruları ve algısal akıl yürütme hakkında sık sorulan sorular

WISC-4 matris soruları neyi ölçer?

Matris soruları, WISC-4’te Akıl Yürütme Kareleri alt testinin mantığını anlatır. Çocuk eksik bir şekil düzenine bakar, satır ve sütunlardaki kuralı bulur ve eksik parçayı beş seçenek arasından seçer. Bu görev akıcı akıl yürütmeyle (Gf) ilişkilendirilir.

WISC-4 algısal akıl yürütme alt testleri nelerdir?

Temel alt testler Küplerle Desen, Resim Kavramları ve Akıl Yürütme Kareleri’dir (matris akıl yürütme). Resim Tamamlama ise yedek alt testtir ve gerektiğinde ek bilgi vermek ya da bir temel alt testin yerine geçmek için uygulanır.

Algısal akıl yürütme testlerinde süre var mı?

Küplerle Desen süreli bir alt testtir ve WISC-4’te zaman bonusunu koruyan tek alt testtir. Pearson, bu alt test için zaman bonusu içermeyen ayrı bir süreç puanı da tanımlar; ancak bu puan indeks hesabında Küplerle Desen’in yerine kullanılamaz.

Matris akıl yürütme testinde çocuk konuşmak zorunda mı?

Hayır. Pearson’ın teknik raporuna göre matris görevleri görece dilden bağımsızdır ve el becerisi gerektirmez; çocuk cevabını seçeneği göstererek ya da numarasını söyleyerek verebilir. Yine de yönergeyi anlamak ve dikkat gibi etkenler performansı etkileyebilir.

Algısal akıl yürütme puanı yüksekse çocuğum üstün zekâlı mı demektir?

Tek bir indeks bunu söylemez. Uzman, dört indeksi, toplam puanı, gelişim öyküsünü ve okul bilgilerini birlikte değerlendirir. Bir indeksin diğerlerinden belirgin biçimde yüksek ya da düşük olması da tek başına bir tanı değil, daha dikkatli yorumlanması gereken bir profildir.

WISC-4 matris sorularına çalışmak puanı yükseltir mi?

Önerilmez. Test, çocuğun daha önce görmediği görevlerdeki doğal performansını yaşıtlarıyla karşılaştırır. Benzer sorularla çalışılması sonucu yapay biçimde değiştirip yorumlanamaz hâle getirebilir. Yapboz, blok ve örüntü oyunları ise test hazırlığı değil, günlük görsel düşünme deneyimleridir.

Bu yazıdaki örnek sorular gerçek WISC-4 soruları mı?

Hayır. Buradaki sekiz soru FocusPlay ekibinin yazdığı özgün alıştırmalardır ve gerçek WISC-IV maddeleri değildir. Gerçek maddeler Pearson’ın telifli ve gizli test materyalidir; örnekler yalnızca her alt testin neyi ölçtüğünü göstermek içindir.

Sonuç

WISC-4 algısal akıl yürütme indeksi, çocuğun görsel bilgiyle nasıl düşündüğüne bakar: bir deseni parçalarına ayırıp yeniden kurmak (Küplerle Desen), resimler arasında ortak kavram bulmak (Resim Kavramları) ve eksik bir düzenin kuralını çözmek (Akıl Yürütme Kareleri, yani matris soruları). Kasım 2026 itibarıyla bu üç temel alt test indeksi oluşturur; Resim Tamamlama gerektiğinde eklenen yedektir. Puan, akıl yürütmenin yanında hız ve el becerisini de yansıtabildiği için her zaman uzman yorumuyla okunmalıdır.

Testin genel yapısı için serinin ilk yazısı WISC-4 testi nedir?, dört indeksin tablosu için WISC-4 alt testleri ve sözel alan için WISC-4 sözel kavrama yazılarına bakabilirsiniz; Çalışma Belleği indeksini ve yedi örnek soruyu ise WISC-4 çalışma belleği yazımızda açtık. Konuya hazırlık olarak çalışma belleği ve matematik yazımız iyi bir başlangıç. BİLSEM sürecini merak ediyorsanız BİLSEM sınavı nedir? yazımıza göz atabilirsiniz. Şekillerle, örüntülerle ve mantıkla oynamayı seven çocuklar için FocusPlay’in öğrenme oyunlarını deneyebilirsiniz; oyunlar teste hazırlık için değil, düşünmeyi sevdirmek için tasarlandı.

Kaynaklar

Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki kaynaklardan derlenmiştir (erişim: 10 Kasım 2026).

  1. Pearson – WISC-IV Technical Report #1: Theoretical Model and Test Blueprint (Algısal Örgütleme’den Algısal Akıl Yürütme’ye geçiş; Resim Kavramları 28 madde, Akıl Yürütme Kareleri 35 madde ve beş seçenek; Küplerle Desen’de zaman bonusu ve süreç puanı; Resim Tamamlama’nın yedek oluşu; çıkarılan alt testler)
  2. Uluç, S. ve Öktem, F. (2023). KBIT-2 ile WÇZÖ-IV’ün karşılaştırılması. Psikoloji Çalışmaları, 43(1), 117–140 (Türkçe alt test adları, temel/yedek ayrımı, CHC sınıflaması, AAYDP, Türkiye norm çalışması, puan ölçeği)
  3. MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü – RAM-Okul Projesi öğretmenler için bilgilendirme kitapçığı (Küplerle Desen, Resim Kavramları ve kareli akıl yürütme görevlerinin tanımı)