NNAT3 Nedir? Naglieri Sözel Olmayan Yetenek Testi İçin Ebeveyn Rehberi
Bazı okul bölgeleri, üstün yetenekli programları için hiç kelime kullanmayan bir testle tarama yapıyor. NNAT3’ün nasıl hazırlandığını, puanların ne anlama geldiğini, sınırlarını ve bulmacalarının neye benzediğini sizin için anlattık.

- Tam adı
- Naglieri Sözel Olmayan Yetenek Testi, Üçüncü Baskı
- Yayıncı
- Pearson
- Sınıf düzeyleri
- Okul öncesinden 12. sınıfa, yedi düzeyde (A–G)
- Süre
- 48 çoktan seçmeli soru, yaklaşık 30 dakika
- Biçim
- Grup testi, çevrim içi veya kâğıt-kalem
- Dil
- Yönergeler resimlidir; yanıt vermek için okuma, yazma veya konuşma gerekmez
- Ana puanlar
- Naglieri Yetenek Endeksi (ortalama 100, standart sapma 16), yüzdelik sıralar, stanine puanları, NCE’ler
- Kimler uygular
- Okullar ve okul bölgeleri; çoğu zaman eğitim yılında bir ya da iki kez
NNAT3 neyi ölçer?
NNAT3, genel akıl yürütme becerisini ölçen bir testtir; soru türü olarak ilerleyici matrisler, yani şekil ve renklerden oluşan, bir parçası eksik tasarımlar kullanır. Çocuk tasarımın nasıl düzenlendiğini inceler ve onu tamamlayan parçayı seçer. Pearson testi “genel yeteneğin sözel olmayan bir ölçüsü” olarak tanımlıyor; test okul öncesinden 12. sınıfa kadar kullanılıyor.
Hiçbir şeyin okunması ya da söylenmesi gerekmediği için test, kelime dağarcığının ve okul deneyiminin etkisini azaltmayı amaçlar. Pearson’ın sık sorulan sorular sayfasında testin “sözlü veya yazılı dil gerektirmediği” belirtiliyor ve test, İngilizce öğrenen öğrenciler için yararlı bir seçenek olarak sunuluyor. Okul bölgelerinin bu testi seçmesinin başlıca nedeni bu tasarım; testle ilgili en önemli soruların kaynağı da yine bu. Aşağıda ikisini de ele alıyoruz.
Testin ne olmadığını bilmek de işe yarar. Bu bir başarı testi değildir; yani okuma ya da matematik becerilerini yoklamaz. Ayrıca kapsamlı bir bireysel IQ değerlendirmesi de değildir: tek tür akıl yürütmeyi ölçen, 30 dakikalık tek bir grup ölçümüdür.
Sınıfa göre NNAT3 düzeyleri

Pearson testi, sınıf düzeyine göre yedi ayrı düzeyde sunuyor. Tablo, Pearson’ın ürün sayfasındaki sınıf etiketlerini izliyor. Bazı okul bölgeleri düzeyi bunun yerine öğrencinin yaşına göre belirliyor; örneğin Washington’daki Northshore School District, düzeyin doğum tarihine göre belirlendiğini söylüyor..
| Düzey | Sınıf | Formlar |
|---|---|---|
| A | Okul öncesi | İki |
| B | 1. sınıf | İki |
| C | 2. sınıf | İki |
| D | 3–4. sınıflar | İki |
| E | 5–6. sınıflar | Bir |
| F | 7–9. sınıflar | Bir |
| G | 10–12. sınıflar | Bir |
Her seviyede 48 çoktan seçmeli soru bulunur. Pearson, formatı şöyle belirtiyor: “30 dakika, Çevrimiçi veya Kâğıt-Kalem, Grup Uygulaması” ve testin bir okul yılında bir veya iki kez uygulanabileceğini not ediyor. SSS bölümüne göre testler genellikle sonbaharda ve erken ilkbaharda yapılıyor. Üçüncü baskı 2016 ilkbaharında kullanıma sunuldu.
NNAT3 soruları nasıl görünür?
Her soru bir matris bulmacasıdır, ancak bulmacaların hepsi aynı türden değildir. Pearson’ın güncel sayfaları NNAT3’ü adlandırılmış bölümlere ayırmıyor. NNAT’ın öncülü olan Jack Naglieri’nin daha eski Matris Analojileri Testi ise şunları ölçen bir test olarak tanımlanmıştı: örüntü tamamlama, analoji yoluyla akıl yürütme, seri akıl yürütme ve uzamsal görselleştirme. Bu dört başlık, matris sorularından söz etmek için kullanışlı bir yol:
- Örüntü tamamlama: bir parçası çıkarılmış tek bir büyük desen. Çocuk, deseni sürdüren parçayı bulur.
- Analoji yoluyla akıl yürütme: bir şeklin satır boyunca değiştiği (döndüğü, büyüdüğü ya da bir parça kazandığı) küçük bir ızgara. Çocuk aynı değişikliği yeni bir şekle uygular.
- Seri akıl yürütme: şekillerin satırlar boyunca ve sütunlar aşağı doğru adım adım değiştiği bir ızgara.
- Uzamsal görselleştirme: birleşen, üst üste binen ya da hareket eden şekiller; çocuğun sonucu zihninde canlandırması gerekir.
Küçük yaş seviyeleri daha basit desenlere dayanır; üst seviyelerde aynı anda daha fazla kural devreye girer. Aşağıdaki alıştırma bölümünde her stilden bir ya da iki bulmaca var.
NNAT3 puanları nasıl çalışır?
Ham puanlar ölçekli puanlara dönüştürülür ve ardından aynı yaştaki öğrencilerle karşılaştırılır. Pearson’ın ürün sayfasında şunlar sıralanıyor: Naglieri Yetenek Endeksi (NAI), yüzdelik sıra, stanine, ölçekli puanlar ve normal eğri eşdeğerleri.
- Naglieri Yetenek Endeksi (NAI): ana puan. Pearson’ın norm raporu bunu şu ifadelerle tanımlıyor: “ortalaması 100, standart sapması 16” ve aralığı 40 ile 160 arasında.
- Yüzdelik sıra: norm grubunda, aynı yaştaki öğrencilerden kaçının daha düşük puan aldığını gösteren oran. 50’lik bir yüzdelik ortalamadır; doğru yanıtlanan soruların yüzdesi değildir.
- Stanine: 1–9 arasında geniş bir bant. 4–6 arasındaki stanine değerleri orta aralıktır.
Northshore Okul Bölgesi, ailelere işe yarar bir pratik kural sunuyor: öğrencilerin yaklaşık %95’i 68 ile 132 arasında puan alır (NAI üzerinde) ve 25 ile 75 arasındaki bir ulusal yüzdelik ortalama aralıktadır.
2018 norm güncellemesi
Pearson, 2018’de alt seviyeler (A–D) için normları 85.959 öğrencilik daha geniş bir örneklemle güncelledi. Sorular ve puanlama değişmedi, ancak yeni yaş tabloları puanları kaydırdı: Pearson, her seviyede ortalama NAI puanlarının 2015 normlarına göre “yaklaşık dört buçuk puan daha düşük” çıktığını bildiriyor. Eski bir raporu yenisiyle karşılaştırırsanız, bir değişikliğe anlam yüklemeden önce hangi normların kullanıldığını sorun.
Yüzdelikler, yerel normlar ve tek bir puanın yerleştirme kararlarına nasıl uyduğu hakkında daha kapsamlı bir açıklama için şuna göz atın: ebeveynler için üstün zekâ testleri rehberimiz.
Okullar NNAT3’ü nasıl kullanır?
NNAT3 çoğunlukla bir tarama aracı olarak kullanılır: hiçbir öğrencinin fark edilmek için öğretmen yönlendirmesine bağlı kalmaması amacıyla tüm sınıf düzeyine uygulanan kısa bir grup testi. Bir bölgenin belirlediği puanın üzerinde alan öğrenciler daha uzun bir testi alabilir veya daha fazla bilgileri incelenebilir. Northshore bunu açıkça ifade ediyor: “NNAT3 tek başına bir öğrenciyi ne uygun kılar ne de dışarıda bırakır.” bir öğrenci.
Kesme puanları, teste giren sınıflar ve sonraki adımlar bölgeden bölgeye değişir ve zamanla da değişir. Bazı bölgeler NNAT3’ü CogAT, bir başarı ölçümü ya da bir öğretmen değerlendirme ölçeğiyle birlikte kullanır.
| NNAT3 | CogAT (tam test) | |
|---|---|---|
| Yayıncı | Pearson | Riverside Insights |
| Neyi kullanır? | Yalnızca şekil ve renk matrisleri | Üç bataryada sözcükler, sayılar ve şekiller |
| Süre | 48 soru, yaklaşık 30 dakika | Dokuz alt test; çok daha uzun |
| Ana puan | Naglieri Yetenek Endeksi (ortalama 100) | Standart Yaş Puanı (ortalama 100) |
| Tipik kullanım | Hızlı, genel tarama | Tarama mı, daha kapsamlı bir yetenek profili mi? |
NNAT3, İngilizce öğrenen çocuklar için adil mi?
Sözel olmayan bir testin gerekçesi basit: İngilizceyi hâlâ öğrenmekte olan bir çocuk, dil engeli olmadan akıl yürütme becerisini gösterebilir. Pearson’ın SSS sayfası bu testi özellikle şu öğrenciler için yararlı olarak tanımlıyor: İngilizce öğrenen öğrenciler olabilecekler. Naglieri’nin sözel, sözel olmayan ve sayısal bölümlerden oluşan daha yeni Naglieri Genel Yetenek Testleri ise şöyle tanıtılıyor: üstün zekâlı öğrencileri adil biçimde belirlemek üzere tasarlanmış.
Araştırmalar bazı uyarılarda da bulundu. Lohman, Korb ve Lakin’in 2008’de yaptığı bir çalışma, yaklaşık %40’ı İngilizce öğrenen yaklaşık 1.200 ilkokul öğrencisiyle Raven testini, NNAT’ın önceki bir sürümünü ve CogAT’ı karşılaştırdı. ABD Eğitim Bakanlığı’na bağlı Regional Educational Laboratory Southwest tarafından özetlendiği üzere çalışma, yüksek puan alan çocukların sayısını olduğundan fazla gösteren norm sorunları buldu; ayrıca sözel olmayan testlerin hiçbiri İngilizce öğrenen çocukların akademik başarısını çok iyi tahmin edemedi. Bu çalışma NNAT3’ten ve onun 2018 normlarından önce yapıldı; dolayısıyla güncel sürüm için soruyu kesin olarak yanıtlamıyor. Yine de pratik ders geçerli: Sözel olmayan bir puan yararlı bir kanıttır, ama bütün resmi göstermez; en güçlü belirleme sistemleri birden fazla ölçüm kullanır.
Benzer tarzda alıştırma soruları
Bu sorular, benzer tarzda özgün alıştırmalar olarak FocusPlay tarafından hazırlanmıştır. Gerçek test soruları değildir, herhangi bir test yayıncısından ya da hazırlık kitabından alınmamıştır ve puan tahmin etmek için kullanılmamalıdır. Formata kısa ve eğlenceli bir aşinalık kazandırmak için kullanın.
Kolaydan zora doğru sıralanmış beş bulmaca var ve matris sorularının dört yaygın tarzını kapsıyor. Çocuklar cevabı parmakla gösterebilir; kısa yönergeyi bir yetişkin sesli okuyabilir.
1. Örüntü Tamamlama (eksik parça)
Sesli okuyun: “Büyük resme bak. Bir parça eksik. Boş yere hangi parça uyar?”
Metin açıklaması: Renkleri çapraz çizgiler hâlinde sıralanmış bir karo tahtası: Sol alta doğru inen her çapraz çizgi tek renktir ve renkler turkuaz, altın sarısı, beyaz diye tekrarlanır. 2×2’lik bir parça eksik. Seçenekler: A üst sıra turkuaz, beyaz; alt sıra altın sarısı, turkuaz; B üst sıra beyaz, turkuaz; alt sıra turkuaz, altın sarısı; C üst sıra altın sarısı, beyaz; alt sıra beyaz, turkuaz; D üst sıra beyaz, altın sarısı; alt sıra turkuaz, beyaz.
Cevabı göster
Cevap: C — üst sıra altın sarısı, beyaz; alt sıra beyaz, turkuaz. Renkler, turkuaz, altın sarısı, beyaz diye tekrar eden çapraz çizgiler oluşturuyor. Her çizgiyi boşluğa kadar sürdürdüğünüzde üstte altın sarısı, beyaz; altta beyaz, turkuaz elde edilir. D seçeneğinde doğru renkler var ama sıraları ters çevrilmiş, bu yüzden çizgiler bozulur.
2. Benzetimle Akıl Yürütme (şekil matrisi)
Sesli okuyun: “Üstteki iki resim birbiriyle eşleşiyor. Alttaki resimle de aynı şekilde eşleşen resmi bul.”
Metin açıklaması: 3×3’lük ızgarada sol üstteki şekilde sol üst, sol orta, sol alt ve alt orta kareler boyalı; sağ üstteki şekil aynı şeklin saat yönünde çeyrek tur çevrilmiş hâli. Sol alttaki şekilde orta üst, sağ üst, tam orta ve alt orta kareler boyalı. Seçenekler: A sol orta, tam orta, sağ orta, sağ alt; B sol üst, orta üst, tam orta, alt orta; C sol üst, sol orta, tam orta, sağ orta; D orta üst, tam orta, sol alt, alt orta.
Cevabı göster
Cevap: A — sol orta, tam orta, sağ orta, sağ alt. Üstteki şekil, saatin yelkovanının 12’den 3’e gitmesi gibi, saat yönünde çeyrek tur çevrilmiş. Kanca şeklini de aynı yönde çevirirseniz A seçeneğini elde edersiniz. B ayna görüntüsüdür, C diğer yöne çevrilmiştir, D ise yarım tur çevrilmiştir.
3. Dizi Mantığı (sıralı matris)
Sesli okuyun: “Her satıra yatay, her sütuna dikey olarak bak. Boş kutuya ne gelmeli?”
Metin açıklaması: Satırlar: daireler, kareler, üçgenler. Sütunlar: her şekilden bir, iki, üç tane. Sağ alttaki kutu boş. Seçenekler: A 2 üçgen, B 3 kare, C 4 üçgen, D 3 üçgen.
Cevabı göster
Cevap: D — 3 üçgen. Her satırda şekil aynı kalıyor, her sütunda bir tane daha ekleniyor. Son kutuda üçgenler (alt satır) ve bunlardan üç tane (sağ sütun) olmalı.
4. Uzamsal Görselleştirme (parçaları birleştirme)
Sesli okuyun: “İlk satıra bak. İlk iki resim üst üste konunca ne oluyor? İkinci satır için de aynısını yap.”
Metin açıklaması: Birinci satır: dikey çizgi + yatay çizgi = artı işareti. İkinci satır: sağa doğru aşağı eğimli çizgi + sağa doğru yukarı eğimli çizgi = ? Seçenekler: A artı işareti, B X, C tek eğimli çizgi, D dikey çizgili X.
Cevabı göster
Cevap: B — bir X. Her satırdaki üçüncü resim, ilk iki resmin üst üste çizilmiş hâlidir. Kesişen iki eğimli çizgi bir X oluşturur.
5. Örüntü Tamamlama (3×3 matris)
Sesli okuyun: “Her satır ve her sütun aynı kurala uyuyor. Hangi resim ızgarayı tamamlar?”
Metin açıklaması: Izgara: 1. satır: beyaz daire, altın sarısı kare, turkuaz üçgen; 2. satır: turkuaz kare, beyaz üçgen, altın sarısı daire; 3. satır: altın sarısı üçgen, turkuaz daire, soru işareti. Seçenekler: A turkuaz kare, B beyaz üçgen, C beyaz kare, D beyaz daire.
Cevabı göster
Cevap: C — beyaz kare. Her satırda ve her sütunda bir daire, bir kare ve bir üçgen; ayrıca bir beyaz, bir altın sarısı ve bir turkuaz şekil var. Alt satırın hâlâ bir kareye, sağ sütunun ise hâlâ beyaz bir şekle ihtiyacı var.
Çocuğunuzun hazırlanmasına nasıl yardımcı olabilirsiniz?
NNAT3 kısadır ve yönergeleri resimlidir; bu yüzden küçük bir aşinalık çok işe yarar. En uygunu sakin ve hafif bir yaklaşımdır:
- Birkaç bulmaca deneyin. Yukarıdakilere benzer birkaç örnek, çocuğun “eksik parçayı bul” yönergesini anlamasına yardımcı olur; böylece test gününde format sürpriz olmaz. İki ya da üç kısa oturum fazlasıyla yeterlidir.
- Kurallar hakkında konuşun. “Bu satırda neler değişiyor? Neler aynı kalıyor?” diye sorun. Bir kuralı yüksek sesle anlatmak, testin ödüllendirdiği alışkanlığı geliştirir.
- Desenlerle ve uzamsal düşünmeyle oynayın. Tangram, blok yapımı ve karo desenleri doğal birer alıştırmadır. Şu yazılarımızda fikirler bulabilirsiniz: örüntü tanıma etkinlikleri ve uzamsal akıl yürütme etkinlikleri Ayrıca FocusPlay’in öğrenme oyunları ve ücretsiz çalışma sayfaları on dakikaya sığan görsel mantık alıştırmaları içerir.
- Her seçeneği kontrol edin. Yanlış cevapların çoğu ayna görüntüsü gibi “neredeyse doğru” görünür. Çocuğunuzu seçim yapmadan önce tüm seçeneklere bakmaya teşvik edin.
- Havayı gergin tutmayın. Çocuğunuza bunun öğretmenlerin planlama yapmasına yardımcı olan bir bulmaca etkinliği olduğunu söyleyin; ezber çalıştırmaktan ve etiketlemeden kaçının.
Bir rapor alırsanız hangi seviyenin ve hangi normların kullanıldığını, okul bölgesinin bir sonraki adımının ne olduğunu ve başka hangi bilgilerin dikkate alındığını sorun. Şu yazımız: 2. sınıf için CogAT alıştırma soruları çok bataryalı bir testin nasıl farklılaştığını gösteriyor.
Sık sorulan sorular
NNAT3 testi neyi ölçer?
NNAT3, şekil ve renklerden oluşan sözel olmayan matris bulmacalarıyla genel akıl yürütme becerisini ölçer. Çocuklar bir deseni tamamlayan parçayı bulur; bu nedenle test okumaya ya da kelime bilgisine bağlı değildir.
NNAT3 ne kadar sürer?
Her seviyede 48 çoktan seçmeli soru vardır ve Pearson test süresini yaklaşık 30 dakika olarak belirtir. Genellikle bir grup öğrenciye aynı anda, çevrimiçi ya da kâğıt üzerinde uygulanır.
İyi bir NNAT3 puanı nedir?
Naglieri Yetenek Endeksi’nin ortalaması 100’dür ve yüzdelik sıralamanın 50 olması çocuğun yaşına göre ortalama demektir. Üstün yetenekli programları kendi kesme puanlarını belirler; dolayısıyla neyin yeterli sayılacağı okul bölgesine göre değişir.
Çocuğum hangi NNAT3 seviyesine girecek?
Pearson, A Seviyesini okul öncesi, B’yi 1. sınıf, C’yi 2. sınıf, D’yi 3–4. sınıflar, E’yi 5–6. sınıflar, F’yi 7–9. sınıflar ve G’yi 10–12. sınıflar için belirtir. Bazı okul bölgeleri seviyeyi yaşa göre belirler; bu yüzden okulunuza danışın.
NNAT3 bir IQ testi midir?
Tam olarak değil. Sözel olmayan akıl yürütmeyi ölçen kısa bir grup tarama testidir. Endeksi 100 merkezli bir ölçek kullanır, ancak bir psikolog tarafından uygulanan bireysel zekâ testiyle aynı şey değildir.
Bir çocuk yalnızca NNAT3 ile üstün yetenekli programına kabul edilebilir mi?
Bu, okul bölgesine bağlıdır; ancak birçoğu testi yalnızca ilk adım olarak kullanır. Örneğin Northshore School District, NNAT3’ün tek başına bir öğrenciyi programa kabul ettirmeyeceğini ya da dışarıda bırakmayacağını belirtir.
Kaynaklar
- Pearson: Naglieri Nonverbal Ability Test, Third Edition (ürün sayfası)
- Pearson: NNAT3 broşürü
- Pearson: NNAT3 sık sorulan sorular
- Pearson: NNAT3 özel raporu, 2018 alt seviyeler güncellenmiş normlar
- Northshore School District: NNAT3 genel bakış
- Jack A. Naglieri: Testler
- REL Southwest (IES): Üstün yetenekli programlar için İngilizce öğrenenlerin belirlenmesi, kaynak listesi
Son güncelleme: 7 Kasım 2026. Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; test yayıncılarıyla bir bağlantısı yoktur ve onlar tarafından onaylanmamıştır. Test kuralları değişebilir; güncel ayrıntıları okulunuzdan veya okul bölgenizden teyit edin.
FocusPlay öğrenme oyunlarını keşfedin